Kum 73 nak Ramkomh Ni (ပြည်ထောင်စုနေ့) (Union Day)

Ramkomh Ni timi cu Kawl, Kachin, Shan le Chin kan um ṭi hna lai le rianrang tein British uknak kuttang in luatnak kan hmu lai ti ruahchannak he minsen rak ṭhut mi Ni a si. Hi hnatlaknak minsen ṭhut mi cu Panglong Hnatlaknak (Panglong Agreement) ti cu a si i hi ni hi Ramkomh Ni cu a si.

Mah hnatlaknak kan rak tuah ruang ah hin kum 73 chung Kawl kuttang ah um in sianginn ah kan Chin tuanbia cawng loin Kawl tuanbia kan cawng, kan caholh cawng loin Kawl caholh kan cawng, Kan nunphung cawng loin Kawl nunphung kan cawnnak aruang cu a si. Kawlram sianginn tangcheu in University -College tiang zoh u law Kawl miphun tuanbia, caholh, sining, an nungphung lawngte a si lai, Kawl a si lomi caholh, tuanbia, kan sining le kan nunphung te pawl cawnnak hmuh ding a um tuk lo. Kan ID ah Kawlca in ṭial a si.

Kawl ca hi ka ca asi tiah rak cawn a si. Hi pawl zoh tikah Kawl nih Kawlca, Kawl nunphung, Kawl tuanbia le Kawl sining lawngin cawn in taang seh ti an duh i Adang miphun caholh, sining, nunphung le tuanbia hi tlau seh ti an duh a fiang.
Ramkomh dingin hnatlaknak minsen ṭhutmi Panglong hnatlaknak No.5 nak ah hin tualchung uknak (Kan mah le kanmah i uknak- Full autonomy) hi sermi ramkomh nih hnahnawhnak a pek lo dingin tuahmi biatlang a si. Atu ahcun Kawl nih kan Chinram ah an duh ning paoh in tuah a si. Atu ah hin Chinram ah a kan uktu ding thimnak nawl kan ngei lo.

Tahchunnak ah Salai Ngai Sak khi Chin mipi nih amah he a party CNLD he thim hmanh u sih law, NLD nih ram pumpi huap in cozah a ser khawh si ahcun a duhmi minung paoh Daw Aung San Suu Kyi nih nang Chinram uktu Chief Minister va ṭuan a ti khawh ko (Atu Rakhine ramṭhen le Shan ramṭhen ah hmuh khawh a si. Ramkhine le Shan mipi nih an miphun Party an vote I teinak an hmu nain atu a uktu khi NLD minung an si). Rev. Dr. Hre Mang nih cun “Kawl miphun nih heh mah nih hin in uk hna seh tiin a kan pekmi kan si rih”tiah a chim. Kawl nunphung, kan phunglam le Kawl sining tangah kan um rih hi fiang tein a lang.

Hi Ramkomh Ni a chuah khawhnak hi Kawl, Shan, Kachin le Chin tiin minung 23 nih minsen rakṭhut mi a si. Anmah hi atu Kawl ram a chuah khawhnak hrambuntu minung (Founding Fathers) hna cu an si. Kanmah Chin in minung pathum kan I tel I Tidim in Pu Thawng Za Khup, Falam in Pu Hlur Hmung le Halkha in Pu Kio Mang hna an si. Atu ah hin Kawlram sertu hi Bogyo Aung San Lawng nih a ser tiphun I chunvor in langhter a si I dang pawl hi hnu lei ah ben dih an si.

Aung San milem an ser peng kip ah hun an timh. Aung San hi Kawl miphun hrang ahcun chuanvor phu a si ko nain midang miphun hrang ahcun chim awk a um tuk lem lo.Kan nih Chinmi hrang ahcun Ramkomh Ni hi Kawl kuttang ah kanmah tein kan rak i pek Ni a si. Zei lei paohin Kawl nih lunglak (influence) an kan timh. Kan caholh, kan tuanbia, kan sining le kan nunphung vialte kum 70 leng cawng loin le karter loin a kan chiatu Ni a si.

Panglong Hnatlaknak (Panlong Agreement -English, Chin, Burmese) ka van telh chih i na duh cun rak i download ve te. (Lai khi cu keimah leh mi a si i a palhnak um cun keimah mawh a si.)Credit-Van Lian Ceu

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*